شستن فرش دستباف در منزل میتواند یک کار چالشبرانگیز باشد، اما با رعایت اصول و استفاده از روشهای صحیح، میتوانید فرشهای خود را تمیز و درخشان نگه دارید. در این مقاله به معرفی جامعترین روشها و نکات کلیدی برای شستشوی فرش در خانه میپردازیم.
۱. آمادهسازی اولیه
قبل از شروع شستشو، آمادهسازی فرش بسیار مهم است. این مرحله شامل دو گام اصلی است:
- جاروبرقی کشیدن: ابتدا با استفاده از جاروبرقی، گرد و غبار، مو و ذرات ریز را از سطح فرش پاک کنید. این کار باعث میشود کثیفیهای سطحی از بین بروند و فرآیند شستشو مؤثرتر باشد.
- بررسی لکهها: هرگونه لکه مشخص روی فرش را شناسایی کنید. برای هر نوع لکه، روش پاک کردن متفاوتی وجود دارد. برای مثال، لکههای روغنی با مواد شوینده قویتر و لکههای مواد غذایی با مواد ملایمتر تمیز میشوند. بهتر است قبل از شستشوی کامل، لکهها را به صورت موضعی پاک کنید.
۲. انتخاب روش شستشو
چندین روش برای شستشوی فرش در منزل وجود دارد که هر کدام مزایا و معایب خود را دارند.
الف. روش شستشوی دستی با شامپو فرش
این روش برای فرشهایی که زیاد کثیف نیستند یا فرشهای کوچک و دستباف مناسب است. به ویژه برای شستشوی فرش قشقایی و فرش بختیاری که بافت ظریفی دارد و فرش دستباف لاکی که رنگ آن ممکن است حساس باشد، این روش توصیه میشود.
مراحل:
- آمادهسازی محلول: مقدار مناسبی از شامپو فرش را با آب مخلوط کنید. دستورالعمل روی بستهبندی شامپو را به دقت مطالعه کنید.
- استفاده از اسفنج یا فرچه نرم: یک اسفنج یا فرچه نرم را به محلول آغشته کرده و با حرکات دایرهای ملایم روی سطح فرش بکشید. مراقب باشید که فرش بیش از حد خیس نشود.
- تمیز کردن با دستمال مرطوب: بعد از شستشو، با یک دستمال تمیز و مرطوب، کف و مواد شوینده را از روی فرش پاک کنید. این کار را چند بار تکرار کنید تا مطمئن شوید هیچ اثری از شامپو باقی نمانده است.
- خشک کردن: فرش را در محلی با تهویه مناسب و دور از نور مستقیم خورشید قرار دهید تا کاملاً خشک شود.
ب. روش شستشو با دستگاه بخارشوی یا دستگاههای قالیشویی خانگی
این روش برای تمیز کردن عمیقتر فرشهای ماشینی و از بین بردن میکروبها و آلودگیهای عمقی بسیار مؤثر است. برای فرش دستباف مدرنکه ممکن است بافتهای ترکیبی داشته باشد و به شستشوی تخصصیتری نیاز دارد، این روش میتواند کارآمد باشد.
مراحل:
- پر کردن مخزن: مخزن دستگاه را با آب و محلول شوینده مخصوص دستگاه بخارشوی پر کنید.
- شستشو: دستگاه را طبق دستورالعمل سازنده، روی فرش حرکت دهید. بخار و محلول شوینده به عمق الیاف نفوذ کرده و کثیفیها را از بین میبرند.
- خشک کردن: دستگاههای بخارشوی معمولاً قابلیت مکش دارند که آب اضافی را از فرش خارج میکنند. پس از اتمام کار، اجازه دهید فرش کاملاً در معرض هوا خشک شود.
۳. نکات مهم برای شستشوی فرش
- آزمایش مواد شوینده: قبل از استفاده از هرگونه ماده شوینده، مقدار کمی از آن را روی قسمت کوچکی از فرش (مثلاً زیر مبلمان) آزمایش کنید تا مطمئن شوید رنگ فرش تغییر نمیکند یا آسیب نمیبیند. این نکته به خصوص برای فرش دستباف ایرانی که اغلب دارای رنگهای طبیعی و حساس است، اهمیت بیشتری دارد.
- اجتناب از خیس کردن زیاد: خیس شدن بیش از حد فرش، به خصوص فرشهای دستباف، میتواند باعث پوسیدگی و آسیب به الیاف آن شود.
- خشک کردن کامل: مطمئن شوید که فرش کاملاً خشک شده است. اگر فرش مرطوب باقی بماند، ممکن است بوی بد بگیرد یا کپک بزند.
- استفاده از مواد شوینده مناسب: برای هر نوع فرش (دستباف، ابریشم، ماشینی) از شامپو یا مواد شوینده مخصوص استفاده کنید. شامپو فرشهای مخصوص معمولاً دارای pH خنثی هستند و به الیاف فرش آسیب نمیرسانند.
- شستشوی لکهها به صورت موضعی: برای لکههای تازه، بهتر است بلافاصله با یک دستمال تمیز و مرطوب (بدون کشیدن روی لکه) آن را پاک کنید. سپس از پاککنندههای مخصوص لکه استفاده کنید.
۴. راهحلهای طبیعی برای تمیز کردن
اگر ترجیح میدهید از مواد شیمیایی استفاده نکنید، میتوانید از محلولهای طبیعی استفاده کنید:
- سرکه سفید و آب: مخلوط سرکه سفید و آب میتواند برای از بین بردن لکههای سطحی و بوی بد فرش مؤثر باشد.
- جوش شیرین: پاشیدن مقداری جوش شیرین روی فرش و سپس جاروبرقی کشیدن آن پس از چند ساعت، به جذب بوی بد و تمیز شدن سطحی فرش کمک میکند.
با رعایت این نکات و انتخاب روش مناسب، میتوانید فرشهای خود را در منزل به بهترین شکل ممکن تمیز کنید و از زیبایی و تمیزی آنها لذت ببرید.